[alert prawny] Bon senioralny w pytaniach i odpowiedziach – Sejm 11.06 uchwalił ustawę
11 czerwca Sejm uchwalił ustawę o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej.
Wprowadza ona bon senioralny – nowość, na temat której już w przyszłym tygodniu poprowadzimy dla Państwa szkolenie.
🎉 SPECJALNA PROMOCJA Z OKAZJI PRZYJĘCIA USTAWY!
Tylko do końca tego tygodnia obowiązuje 50% rabatu na udział w szkoleniu.
🔻 PROMOCJA:
Z hasłem PREZENT50% tylko 200 zł brutto, każda kolejna zgłoszona osoba 90 zł.
Wpisz hasło w formularzu rejestracyjnym w polu „kod rabatowy”.
Zapisz się: tutaj!
Bon senioralny w pytaniach i odpowiedziach
czyli
podsumowanie nowej ustawy
Czym jest Bon senioralny?
Bon senioralny jest formą wsparcia osoby, która ukończyła 65. rok życia, jako świadczenie w ramach Programu Bonu Senioralnego, ustanawianego w celu realizacji polityki senioralnej w zakresie rozwijania i zapewniania usług wsparcia tym osobom.
Jaka jest idea powstania Bonu Senioralnego?
Ministerstwo podało, że „bon senioralny ma na celu wsparcie osób pracujących w łączeniu życia zawodowego z życiem rodzinnym w zakresie zapewnienia opieki osobom starszym (np. rodzicom) w czynnościach życia codziennego. Wsparcie to będzie świadczone w formie usług realizowanych w miejscu zamieszkania albo miejscu pobytu osoby starszej. Rozwiązanie to pozwoli na utrzymanie aktywności zawodowej pracującym dorosłym dzieciom (lub małżonkom, jeżeli są aktywni zawodowo) bez konieczności rezygnowania z zatrudnienia. Celem bonu senioralnego, oprócz wsparcia osób pracujących w opiece nad osobą starszą, jest rozwój i zwiększenie dostępności do ww. usług, w szczególności w małych gminach lub gminach oddalonych od miast oraz wzrost legalnego zatrudnienia w tym obszarze.”
Rząd podał podsumowanie następujących statystyk: „W Polsce żyje dziś prawie 10 milionów osób w wieku 60 lat i więcej. To więcej niż co czwarta osoba w kraju. Do 2050 roku ta grupa wzrośnie do 12,4 miliona osób i będzie stanowić niemal 40% społeczeństwa.
Najszybciej będzie rosła liczba najstarszych seniorów. Liczba osób w wieku 85 lat i więcej wzrośnie ponad dwukrotnie — z 840 tysięcy do 1,7 miliona. To ważne, bo wraz z wiekiem częściej pojawiają się ograniczenia sprawności, choroby przewlekłe i potrzeba pomocy w codziennym życiu. Stąd też mocny nacisk w ustawie na opiekę długoterminową.
W tym samym czasie będzie ubywać osób w wieku produkcyjnym. Dziś jest ich około 21,7 miliona. Do 2050 roku ich liczba ma spaść do 15,8 miliona, czyli o prawie 6 milionów osób. Dlatego polityka senioralna musi wyprzedzać demografię.”
Źródło: https://www.gov.pl/web/senior/sejm-uchwalil-ustawe-o-osobach-starszych-i-koordynacji-opieki-dlugoterminowej
Kto ma realizować Program Bonu Senioralnego?
Gminy jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej. Gminą właściwą do przyznania bonu senioralnego jest gmina właściwa dla miejsca zamieszkania seniora.
Co obejmują usługi wsparcia w ramach bonu senioralnego?
Obejmują zaspokajanie podstawowych potrzeb życia codziennego seniora, w szczególności:
1) pomoc w wykonywaniu codziennych czynności, takich jak ubieranie się, przygotowywanie posiłków, poruszanie się lub utrzymywanie porządku;
2) opiekę higieniczno-pielęgnacyjną;
3) wsparcie w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych;
4) zapewnienie kontaktów z otoczeniem, w tym aktywizację intelektualną lub ruchową.
Komu może być przyznany bon senioralny?
Seniorowi, czyli osobie która ukończyła 65 rok życia, przy spełnieniu następujących warunków:
1) który ma niezaspokojone potrzeby w zakresie podstawowych czynności życia codziennego;
2) który jest obywatelem polskim lub obywatelem Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo Konfederacji Szwajcarskiej, lub obywatelem Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;
3) którego średni miesięczny dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w ostatnich 3 miesiącach poprzedzających złożenie wniosku nie przekracza kwoty 3410 zł (kryterium finansowe otrzymania wsparcia będzie trzy razy większe niż to w pomocy społecznej).
*Kryterium dochodowe będzie podlegać corocznie waloryzacji wskaźnikiem, o którym mowa w art. 89 ust. 6 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749 oraz z 2026 r. poz. 26 i 425), w terminie, o którym mowa w art. 88 ust. 1 tej ustawy. Organ do spraw polityki senioralnej ogłaszać będzie zwaloryzowane kryterium dochodowe, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” w terminie do końca lutego.
Bon senioralny a miejsce zamieszkania
Bon senioralny przysługuje, jeżeli senior ma miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w którym korzysta z bonu senioralnego, oraz w tym okresie spełnia ustawowe warunki, opisane wyżej.
Kiedy bon senioralny nie będzie przysługiwać?
Bon senioralny nie przysługuje seniorowi:
1) w przypadku gdy na seniora jest ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
2) korzystającemu:
a) ze świadczenia wspierającego określonego w ustawie z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym lub
b) ze specjalistycznych usług opiekuńczych w ośrodkach wsparcia, o których mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, lub
c) z usług opiekuńczych albo asystencji osobistej dofinansowanych z programów rządowych lub programów resortowych, lub
d) z całodobowej opieki świadczonej w domu pomocy społecznej określonej w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, lub
e) z całodobowej opieki stacjonarnej świadczonej w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym, lub
f) z całodobowej opieki świadczonej osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, o której mowa w art. 67–69 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, lub
g) z całodobowej opieki świadczonej przez podmiot inny niż wskazany w lit. d–f, lub
h) z instytucjonalnej opieki dziennej.
Uwaga! Bon senioralny może być przyznany seniorowi, jeżeli korzystanie z usług lub opieki, o której mowa powyżej ma charakter doraźny i jednorazowo trwa nie dłużej niż 14 dni. Warto zwrócić uwagę na stosunek koniunkcji, tj. aby bon mógł być przyznany usługi i opieka ma jednocześnie spełnić dwa wymagania:
– doraźność (wg Słownika Języka Polskiego PWN doraźny to: „wynikający z potrzeby chwili, zadowalający w danym momencie”);
– jednorazowy czas trwania nie dłuższy niż 14 dni.
Kim będzie Koordynator?
Rząd udzielił odpowiedzi, że „ustawa wprowadzi koordynatora opieki długoterminowej na szczeblu powiatowym. Pomoże on osobie wymagającej wsparcia i jej bliskim znaleźć właściwą pomoc. Pomoże ustalić, jakiego rodzaju wsparcia potrzebuje ta osoba i wskaże usługi albo świadczenia dostępne w powiecie. Te informacje będą dotyczyć pomocy w domu, placówek dziennych, domów pomocy społecznej oraz zakładów opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych. Senior i jego bliscy dostaną prostą informację, gdzie zgłosić się po pomoc i jak przejść przez kolejne kroki.”
Źródło: https://www.gov.pl/web/senior/sejm-uchwalil-ustawe-o-osobach-starszych-i-koordynacji-opieki-dlugoterminowej
Zgodnie z nowo uchwaloną ustawą, koordynatorem jest kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie, a w przypadku miasta na prawach powiatu – kierownik miejskiego ośrodka pomocy społecznej albo dyrektor centrum usług społecznych w przypadku przekształcenia miejskiego ośrodka pomocy społecznej działającego w mieście na prawach powiatu w centrum usług społecznych.
Harmonogram realizowania Programu Bonu Senioralnego:
1) w pierwszej kolejności – w gminach, na których terenie do dnia złożenia zapotrzebowania na środki na realizację Programu nie były realizowane publiczne usługi opiekuńcze na rzecz seniorów;
2) następnie – w gminach, na których terenie publiczne usługi opiekuńcze są realizowane dla nie więcej niż 10 osób;
3) następnie – w gminach o najwyższej prognozowanej dynamice wzrostu liczby i odsetka seniorów.
Jakie akty prawne trzeba znać, aby wiedzieć wszystko o bonie senioralnym?
1. ustawę z dnia 11 czerwca 2026 r. o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej – jeśli zostanie podpisana przez Prezydenta;
2. bardzo ważne rozporządzenie, zawierające wszystkie szczegółowe informacje o bonie senioralnym.
Co zawierać będzie rozporządzenie:
Rada Ministrów będzie określać, w drodze rozporządzenia, Program obejmujący:
1) szczegółowy sposób przyznawania bonu senioralnego i jego realizacji,
2) podmioty przyznające i realizujące bon senioralny,
3) sposób i tryb finansowania bonu senioralnego,
4) sposób monitorowania realizacji Programu oraz podmioty monitorujące – mając na względzie potrzeby seniorów w zakresie podstawowych czynności życia codziennego, zapewnienie prawidłowości, sprawności oraz jednolitości przyznawania i realizacji bonu senioralnego oraz aktualne cele polityki senioralnej.
Parę słów o Programie Bonu Senioralnego:
– Program będzie przyjmowany na okresy 3-letnie;
– Program nie będzie programem wieloletnim w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych;
– organ do spraw polityki senioralnej będzie wykonywać Program oraz sprawować nadzór nad jego realizacją przez gminy;
– Program będzie finansowany z budżetu państwa w formie dotacji celowej.
Ewaluacja Programu Bon Senioralny:
– Realizacja Programu będzie podlegać monitorowaniu i ewaluacji.
– Ewaluacji dokonywać będzie organ do spraw polityki senioralnej po upływie 2 lat jego obowiązywania i przedkładać jej wyniki Radzie Ministrów wraz z propozycją zmian Programu lub rekomendacją dalszego finansowania.
– Wyniki ewaluacji będą podlegać publikacji w Biuletynie Informacji Publicznej.
Ile budżet Państwa przeznaczy na Bon Senioralny?
Według oficjalnych danych, na pierwszą edycję programu w latach 2026–2028 budżet państwa przeznaczy łącznie 1 mld zł: 100 mln zł w 2026 roku, 400 mln zł w 2027 roku i 500 mln zł w 2028 roku. W kolejnych latach finansowanie bonu ma wynosić 500 mln zł rocznie. Łącznie daje to 4,5 mld zł na Bon Senioralny w latach 2026–2035.
Źródło: https://www.gov.pl/web/senior/sejm-uchwalil-ustawe-o-osobach-starszych-i-koordynacji-opieki-dlugoterminowej