[alert prawny] Mobbing w j.p.s. – nadchodzą zmiany!

Już na etapie opiniowania jest projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy (nr UD183). Zmiany, które są procedowane, nie zakładają wielkiej rewolucji, ale usystematyzowanie w akcie prawnym tego, co już funkcjonuje w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Główne założenia to zmiana definicji mobbingu i uwzględnienie w niej tego, co już stosowane było w wykładni sądów. Zmiany dotkną także procedury sądowej w zakresie przedmiotu mobbingu.

Według aktualnie obowiązującej definicji, mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.

Projekt ma na celu poprawienie informacyjnej funkcji przepisów, a także zapewnieni ich lepsze rozumienie zarówno przez pracodawców, jak i pracowników. Pracodawcy muszą bowiem w pełni zdawać sobie sprawę z obowiązków, jakie ich obowiązują w zakresie zagadnienia mobbingu. Z kolei pracownicy bardzo często mylnie interpretują przepisy i często niesprawiedliwie czują się mobbingowani. W związku z tym spory często bezzasadnie kierowane są na drogę sądową.

W sprawach mobbingowych jedynie, co dwudziesta sprawa jest załatwiana pozytywnie dla skarżących, co prowadzi do wniosku, że obecna regulacja powoduje niekiedy zbyt swobodne i subiektywne artykułowanie zastrzeżeń naruszeń prawa, do którego w istocie nie doszło – wyjaśnia MRPiPS

Ministerstwo podaje, że wprowadzenie do polskiego porządku prawnego oraz zdefiniowanie w nim szeregu instytucji chroniących przed przemocą w miejscu pracy, a pochodzących z prawa unijnego, przyniosło też negatywne skutki. Mianowicie początkowo „judykatura prezentowała niekiedy sprzeczne poglądy w przedmiocie wykładni przepisów antyprzemocowych, a po drugie dlatego, że regulacje te, skąpe w swojej treści, pozostawiały szerokie pole do sprzecznych interpretacji przez użytkowników prawa, w szczególności pracodawców, pracowników, związki zawodowe, społeczną inspekcję pracy, państwową inspekcję pracy oraz inne podmioty”.

Projekt ustawy przewiduje:
1) ujednolicenie zdefiniowanych form molestowania (prostego) i jego formy kwalifikowanej (molestowania seksualnego), na wzór obecnie obowiązujących przepisów względem molestowania seksualnego, jako działań występujących fizycznie, werbalnie i pozawerbalnie, a także zaadresowanie tej samej zasady do mobbingu,

2) zdefiniowanie roszczeń pracowniczych w przypadku naruszenia zasady równego traktowania oraz mobbingu jako kompensacji szkody majątkowej w formie odszkodowania lub krzywdy niematerialnej jako zadośćuczynienia, z jednoczesnym zróżnicowaniem ich wysokości w przypadku spraw dyskryminacyjnych względem tego, czy naruszenie takie miało charakter incydentalny, czy wielokrotny,

3) ujęcie zasady rozkładu ciężaru dowodu w sprawach dotyczących naruszenia zasady równego traktowania w sposób analogiczny, jak przewidują to przepisy ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz.U. z 2024 r. poz. 1175), tj. obciążając pracownika obowiązkiem uprawdopodobnienia naruszenia tej zasady, a przy skutecznym wykonywaniu tego obowiązku nakładając na pracodawcę przeprowadzenie dowodu, iż do naruszenia zasady równego traktowania nie doszło,

4) sprecyzowanie, iż obowiązek przeciwdziałania naruszeniom zasady równego traktowania oraz mobbingowi realizuje się poprzez stosowanie działań prewencyjnych, wykrywanie oraz szybkie i właściwe reagowanie, a także poprzez działania naprawcze i wsparcie osób dotkniętych nierównym traktowaniem,

5) uzupełnienie kodeksowego katalogu obowiązków pracodawcy o przeciwdziałanie naruszaniu godności oraz innych dóbr osobistych pracownika, w szczególności w sześciu obszarach zdefiniowanych zgodnie z systematyką Heinza Leymanna,

6) uproszczenie definicji mobbingu poprzez uznanie, iż jego podstawową cechą jest to, iż stanowi on uporczywe nękanie pracownika,

7) wskazanie na szereg cech mobbingu, zarówno poprzez ich pozytywne, jak i negatywne zdefiniowanie, w szczególności wykluczenie z definicji tego zjawiska zachowań incydentalnych i jednorazowych, przewidując, iż mają one charakter nawracający lub stały, pochodzący, w szczególności od przełożonego, współpracownika, podwładnego, pojedynczej osoby bądź grupy osób, irrelewantny względem intencjonalności działania sprawcy lub wystąpienia określonego skutku,

8) zdefiniowanie modelu racjonalnej ofiary dla odróżnienia rzeczywistego nękania od zdarzeń postrzeganych nieadekwatnie lub nadmiernie subiektywnie za mobbing,

9) zdefiniowanie dolnego progu wysokości zadośćuczynienia za stosowanie mobbingu,

10) zwolnienie pracodawcy z odpowiedzialności cywilnoprawnej względem pracownika za wystąpienie mobbingu, w przypadku, w którym mobbing ten nie pochodził od przełożonego pracownika, a pracodawca wdrożył skuteczne działania w obszarze prewencji antymobbingowej,

11) zdefiniowanie w regulaminie pracy (lub w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest obowiązany do jego ustalenia) zasad, trybu oraz częstotliwości działań w obszarze przeciwdziałania naruszaniu godności oraz innych dóbr osobistych pracownika, zasady równego traktowania w zatrudnieniu, dyskryminacji oraz mobbingowi.

Źródło: https://www.gov.pl/web/premier/projekty-ustawy-o-zmianie-ustawy–kodeks-pracy

Zapraszamy do udziału

w certyfikowanym szkoleniu online [na żywo],

które poprowadzi prawnnik Sylwia Juźwiak:

„Mobbing w Jednostkach Pomocy Społecznej.

Czym jest, a co nim nie jest?”

Termin: 6.10.2025 r.; godz. 10.00-13.00

Wyjaśnienia dotyczące zjawiska mobbingu oraz sposoby jak im zapobiegać.

Podczas szkolenia dowiesz się:

– czym jest mobbing,

– jakie są cechy i aktywności mobbingowe,

– jakie są zachowania i zjawiska często mylone z mobbingiem, choć nim nie są,

– jakie sytuacje sprzyjają mobbingowi,

– jaka jest odpowiedzialność pracodawcy za brak przeciwdziałania mobbingowi.

Poznasz:

– rodzaje mobbingu,

– etapy mobbingu,

– cechy mobbera, ale też osoby doświadczającej mobbingu.

Po szkoleniu będziesz wiedział:

– jakie działania podjąć, aby przeciwdziałać mobbingowi (pracodawca)

– jak bronić swoich praw i godności (osoba mobbingowana – pracownik),

– jakie roszczenia formułować wobec pracodawcy w przypadku mobbingu.

I oczywiście omówiony zostanie projekt nowelizacji prawa w zakresie mobbingu.

Nie zwlekaj, zapisz się już dziś: kliknij tutaj!