Po co nam kolejne zmiany?

Planowane zmiany w systemie wspierania rodziny, pieczy i zastępzej i adopcji podyktowane są narastającymi problemami, takimi jak:

– niewystarczająca liczba miejsc w pieczy zastępczej (aż 1900 dzieci wymaga zabezpieczenia na podstawie orzeczeń sądu, a brak jest dla tych dzieci miejsc w systemie!);

– za mało kandydatów do pełnienia funkcji rodzin zastępczych i prowadzenia rodzinnych domów dziecka;

– rezygnowanie z pełnienia funkcji przez działające obecnie rodziny zastępcze i prowadzących rodzinne domy dziecka;
– bardzo niski odsetek udziału zawodowych form pieczy zastępczej, w ogólnej liczbie miejsc w rodzinnej pieczy zastępczej i pieczy zastępczej jako całości;
– niekorzystne rozwiązania w zakresie opieki nad dorosłymi wychowankami pieczy zastępczej;
– stagnacja procesu deinstytucjonalizacji – wskaźnik 77% dzieci w wieku rodzinnej, niezmienny od 2020 roku, mimo przyjętej przez Rząd strategii deinstytucjonalizacji;
– brak wsparcia dla usamodzielnianych wychowanków pieczy zastępczej;
– spadająca liczba adopcji.

Czym grozi nie wdrożenie nowych rozwiązań systemowych?

– dalszym wzrostem liczby dzieci, które nie zostaną zabezpieczone mimo postanowień sądów, tworząc zagrożenia dla ich zdrowia i życia;

– obumieraniem systemu pieczy rodzinnej i koniecznością rozwijania pieczy instytucjonalnej, co jest niezgodne z interesem dzieci, dokumentami programowymi Rządu oraz będzie generowało ogromne koszty po stronie sektora samorządowego.

Jakie są planowane rozwiązania?

1.Wzmocnienie roli asystenta rodziny oraz koordynatorów rodzinnej pieczy zastępczej:

– dodatkowy urlop wypoczynkowy,

– dodatek z tytułu wykonywania obowiązków poza miejscem pracy,

– wprowadzenie stopni awansu zawodowego,

– zatrudnienie wyłącznie w ramach stosunku pracy,

– wprowadzenie obligatoryjnej asystentury rodziny we wszystkich gminach.

2. Wsparcie rozwoju rodzinnej pieczy zastępczej:

– wsparcie rodzin zastępczych spokrewnionych poprzez podwyższenie wysokości świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka oraz wzmocnienie mechanizmów wsparcia rodzin spokrewnionych przez gminy;
– zwiększenie wysokości wynagrodzeń dla rodzin zastępczych zawodowych, rodzin specjalistycznych, Pogotowi rodzinnych i prowadzących rodzinne domy dziecka;
– wprowadzenie miesięcznego dodatku stażowego za wieloletnie pełnienie funkcji rodziny zastępczej zawodowej lub prowadzenie rodzinnego domu dziecka;
– urealnienie możliwości urlopu dla rodzin zastępczych zawodowych poprzez rozszerzenie kręgu osób, które mogą pełnić rolę rodziny pomocowej;
– stworzenie możliwości pełnienia przez organizacje pozarządowe roli organizatorów rodzinnej pieczy zastępczej, jako alternatywnej działalności wspierającej powiaty w tworzeniu nowych miejsc w rodzinnej pieczy zastępczej.

3. Ułatwienia dla rodzin zastępczych:

– Karta Dużej Rodziny dla rodzin zastępczych oraz prowadzących rodzinne domy dziecka bez względu na liczbę dzieci wchodzących w skład rodziny;
– rozszerzenie katalogu osób uprawnionych do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej poza kolejnością o dzieci umieszczone w pieczy zastępczej oraz o dzieci przysposobione;
– wsparcie dla rodzin zastępczych w organizacji i zapewnieniu miejsca spotkań dzieci z pieczy zastępczej z rodzicami biologicznymi.

4. Rozwiązania dotyczące instytucjonalnej pieczy zastępczej:

– dodanie do zadań placówki opiekuńczo-wychowawczej oraz regionalnej placówki opiekuńczo- terapeutycznej udzielania wsparcia pełnoletnim wychowankom po opuszczeniu przez nich placówki;
– umożliwienie placówkom opiekuńczo-wychowawczym prowadzenia: mieszkań treningowych dla rodzin w trakcie reintegracji z dziećmi lub w momencie kryzysowym, grup usamodzielniania, mieszkań treningowych dla usamodzielniających się wychowanków po opuszczeniu placówki oraz działań na rzecz lokalnej społeczności, w tym także wsparcia rodzin zastępczych.

5. Rozwiązania dla osób usamodzielnianych:

– ukierunkowanie procesu usamodzielnienia na rezultaty i wprowadzenie mechanizmów ich rozliczania;
– wynagrodzenia dla opiekunów usamodzielnienia wychowanków pieczy instytucjonalnej;
– wzrost wysokości świadczenia na kontynuowanie nauki dla usamodzielnianych wychowanków pieczy zastępczej.

6. Kwestia opieki nad dorosłymi wychowankami pieczy zastępczej z poważnymi niepełnosprawnościami:

– nowa forma opieki rodziny opiekuńczej, dzięki której dorosłe osoby z niepełnosprawnością, będą mogły pozostać w rodzinie zastępczej, która jako rodzina opiekuńcza będzie nadal sprawowała nad nimi opiekę.

7. Adopcja:

– zmiany w procedurach realizowanych przez ośrodki adopcyjne, mające na celu zabezpieczenie interesu dziecka;
– zmiany w procedurach sądowych, mających na celu ukrócenie praktyk, poszukiwania dzieci bez pośrednictwa ośrodków adopcyjnych, co przyczynia się do wydłużania procedur i godzi w dobro dzieci.

Nagranie ze spotkania z prof. Krasiejko już dostępne!

Projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej – konsultacje społeczne ze środowiskiem asystentów rodziny.