Sylwia Juźwiak /artykuł/ – Jak odmawiać prawa do świadczeń?

18 czerwca 2026

Praktyczne wskazówki, jak w oparciu o przepisy art. 2-4 ustawy o pomocy społecznej odmawiać prawa do świadczeń

– czyli zasady ogólne pomocy społecznej i ich wpływ na prawo do świadczeń”

Z praktyki stosowania zasad ogólnych pomocy społecznej wynika, że jednym z największych wyzwań dla organów decydujących o przyznaniu świadczeń z pomocy społecznej jest skuteczne udowodnienie biernej postawy strony przy wychodzeniu z trudnej sytuacji życiowej, to znaczy takie przedstawienie zachowań strony w uzasadnieniu decyzji, które przekonają i stronę, i organ odwoławczy, że przy braku współdziałania strony postępowania w działaniach zmierzających do wyjścia z trudnej sytuacji życiowej pomoc nie przysługuje.

W niniejszym artykule – w oparciu o stanowisko doktryny prawniczej i orzecznictwo sądów administracyjnych – przedstawiono, w jaki sposób, odwołując się do zasad pomocy społecznej, prawidłowo sformułować podstawy odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej.

(…)

Przykładowe fragmenty uzasadnienia decyzji odmownej

  1. Strona zwróciła się do OPS z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na zrefundowanie jej poniesionych wydatków na zakup leków.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że strona ma zaspokojone wszystkie podstawowe potrzeby. Regularnie opłaca faktury za media, nie występują zadłużenia czynszowe. Regularnie korzysta z zasiłku celowego na zakup żywności. Nadto powodu niepełnosprawności w stopniu lekkim otrzymuje zasiłek okresowy pozwalający na sfinansowanie pozostałych potrzeb. Lekarstwa, o których pisała w swoim podaniu o pomoc, zostały już przez stronę wykupione dwa tygodnie przed jego złożeniem w Ośrodku. Trudno w tej sytuacji uznać za zasadne przyznawanie stronie świadczeń pomocowych, gdy w rzeczywistości samodzielnie zaspokaja ona swoje potrzeby – opłacając niezbędne wydatki posiadaną gotówką.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, świadczenia pomocy społecznej nie mają charakteru ekwiwalentnego, nie służą więc osobom, które posiadając dochody pozwalające na samodzielną realizację potrzeb bytowych powołują się na trudną sytuację i żądają jedynie zwrotu wydatkowanych już kwot. Pomoc społeczna to wsparcie skierowane do osób realnie potrzebujących, pozbawionych jakiejkolwiek możliwości samodzielnego uzyskania środków koniecznych do zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2025 r., sygn. akt I OSK 1502/24). (…)”

 

Aby przeczytać całość artykułu, zamów bezpłatny numer pilotażowy

Kwartalnika „Ekspert w jednostkach pomocy społecznej”

 

Zapraszamy do zamówienia Kwartalnika

Aby zamówić, kliknij tutaj!

 

Przyjmujemy także zapisy na prenumeratę.

Zapisz się do newslettera aby otrzymywać informacje o aktualnych szkoleniach i promocjach